f

Անկախ

Ինչպե՞ս խուսափել կորոնավիրուսի բռնկումից հայկական բանտերում


Ապրիլի 2-ին Հայաստանի արդարադատության նախարարությունը շատ անախորժ նորություն հայտնեց. «Վարդաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի հինգ աշխատակից վարակվել է կորոնավիրուսով: Չնայած պաշտոնական տեղեկությանն այն մասին, որ նրանք շփում չեն ունեցել բանտարկյալների հետ և արդեն մեկուսացվել են, միևնույն է, դա որոշակի «զանգ» է: Նախ՝ նրանք կարող էին վարակել նաև ուրիշ աշխատակիցների, վերջիններս էլ, իրենց հերթին, վարակը կհասցնեն բանտարկյալներին, երկրորդ՝ դա ամենևին էլ չի կարող վերջին դեպքը լինել: Թե ինչքան արագ կարող է վարակը տարածվել լեփ-լեցուն բանտերում կամ քննչական մեկուսարաններում, բացատրելու կարիք չկա: Ի՞նչ անել:

Շատ երկրներում, ինչպիսիք են ԱՄՆ-ն, Գերմանիան, Բահրեյնը, Հնդկաստանը և այլք, գերծանրաբեռնված բանտերը բեռնաթափելու նպատակով համաներում են ոչ ծանր հանցագործությունների համար պատիժ կրողներին և նրանց, ովքեր արդեն կրել են այդ պատժի մեծ մասը: Իռլանդիայում, օրինակ, ակտիվացնում և պարզեցնում են ժամանակավոր ազատման մեխանիզմը, երբ մարդը ժամանակավոր կարող է դուրս գալ բանտից, սակայն շաբաթը մեկ պետք է ներկայանա այնտեղ (այժմ այդ կարգն անհրաժեշտ է իրականացնել ամիսը մեկ): Նույնիսկ ոչ ժողովրդավարական Իրանում բանտերից ժամանակավոր ազատել են 85 հազար մարդու, որոնցից  10 հազարին հետագայում համաներում են շնորհել: Ժամանակավոր կամ մշտական հիմքով քննչական հսկողության տակ գտնվողներից շատերի խափանման միջոցը՝ կալանքը, փոխարինում են գրավով, չբացակայելու ստորագրությամբ կամ տնային կալանքով:  

Հայաստանում և այլ երկրներում ստեղծված իրավիճակը հանգեցնում է մարդու իրավունքների լուրջ խախտումների, երբ խոսքը նախաքննության տակ գտնվողների և դեռևս չդատապարտվածների մասին է (նրանց մի մասը ապագայում կարող է արդարացվել): Նրանք այժմ չեն կարող հանձնուք ստանալ (սնունդ և առօրյա անհրաժեշտության իրեր) և ստիպված են սնվել քննչական մեկուսարանի անպիտանի մթերքով, հարազատների հետ հանդիպման իրավունք չունեն և ենթակա են հավելյալ վարակման վտանգների: Եվ սա այն դեպքում, երբ առանց այդ էլ  որևէ մեղք չունեցող մարդկանց ազատազրկման պայմանները Հայաստանում (ասենք՝ նաև հետխորհրդային տարածության մնացած երկրներում) միշտ էլ հեռու են եղել համապատասխանելուց:  

Վերը նշվածից կարելի է եզրակացնել, որ Հայաստանում նույնպես անհրաժեշտ է ազատազրկման վայրերի բեռնաթափման միջոցներ ձեռնարկել: Երկրում անկարգությունների առաջացման և հանցագործությունների մակարդակի մեծացման հավականությունը թույլ չտալու նպատակով անհրաժեշտ է դասակարգել այն դատապարտյալներին, որոնց դեպքում թույլատրելի է համաներումը կամ ժամանակավոր տուն ինքնամեկուսացման ուղարկելը: Այսպես, 65-70-ից բարձր տարիքի մարդիկ, որոնք կորոնավիրուսի վարակի ծանր բարդությունների ռիսկի խմբում են, արդեն հազիվ թե լուրջ վտանգ ներկայացնեն շրջապատի համար (համենայն դեպս, եթե չեն դատապարտվել այնպիսի ծանր հանցագործությունների համար, ինչպիսիք են սպանությունը կամ սեռական բռնությունը):  

Հասարակության համար վտանգ չեն ներկայացնում նաև տնտեսական հանցագործությունների համար (խարդախություն, կոռուպցիա ևն) կալանքի տակ գտնվողները կամ դատապարտյալները: Առաջինները կարող են ազատ արձակվել երկրից չհեռանալու ստորագրությամբ կամ գրավով, մյուսները՝ կա՛մ վաղաժամ պայմանական ազատվել (օրինակ՝ եթե արդեն կրել են պատժի կեսը), կա՛մ ժամանակավոր ազատվել: Կարելի է վաղաժամ պայմանական ազատել (կամ կասկածյալի խափանման միջոցը փոխել) նաև ուրիշ թեթև հանցագործությունների համար դատապարտվածներին, գոնե ազատազրկման ժամկետի որոշակի մասն անցած լինելու պարագայում: Բոլոր դեպքերում այդ միջոցներն անհրաժեշտ էր ձեռնարկել արդեն երեկ, բայց դեռ ուշ չէ հիվանդության  նոր զանգվածային բռնկումների վտանգը նվազեցնելու հարցում հաջողության հասնելու համար:

Ամփոփելով կուզենայի ավելացնել հետևյալը. ազատազրկման դատավճիռը չպետք է մարդու համար մահապատիժ դառնա: Քանի որ օրերս օրենք ընդունվեց Հայաստանի Հանրապետության բոլոր քաղաքացիների տեղաշարժին ու հաղորդակցությանը հետևելու մասին, ազատազրկվածների մասնակի համաներումը շատ ավելի արդարացված և անվտանգ միջոց է դառնում:

Լեոնիդ Ներսիսյան

Աղբյուրը՝ REGNUM

 

 

իրավունք բանտարկյալներ և կալանավորներ Լեոնիդ Ներսիսյան

Այլ հոդվածներ հեղինակից

Դուրս ենք գալու փողոց, եթե Աննա Դանիբեկյանը կայացնի որոշում՝ ոչ ի նպաստ Ռոբերտ Քոչարյանի․ Արա Վարդանյան
ԱՆ ներկայացրել է, թե ինչպես են իրականացնում կորոնավիրուսով վարակված ասիմպտոմ անձանց հսկողությունը
«Իմ քայլը» շատ ավելի վնասակար է մեր առողջությանը, քան ծխախոտը. Արա Վարդանյան
Ուժեղացված ստուգայցեր մայրաքաղաքի Կենտրոն և Դավիթաշեն վարչական շրջաններում
Ձեր ինքնատիպ քանդակները շարունակում են հատել ժամանակի ու երկրների սահմանները․ նախագահը շնորհավորել է ՌԴ ժողովրդական նկարիչ, քանդակագործ Գեորգի Ֆրանգուլյանին
Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբանների ճեպազրույցը. ուղիղ
ՍԱՏՄ-ն մարզերում կասեցրել է հանրային սննդի մի շարք կազմակերպությունների գործունեությունը
ՀՀ ԱԻՆ-ն անդրադարձել է երկրաշարժի մասին համացանցում տարածվող տեղեկություններին
Ոստիակններն առավոտից փակել են Ստեփանավանի Դենդրոպարկ տանող ճանապարհը
Էքսկավատորներ՝ Սիսիան, Արենի, Շողակաթ եւ Օձուն համայնքներին. Սուրեն Պապիկյանը տեսանյութ է հրապարակել
Մեր բազմաթիվ դիրքորոշումները հաստատվեցին նաև ՄԻԵԴ-ի խորհրդատվական կարծիքի միջոցով. Արամ Վարդևանյան
Կենտրոնականի ոստիկանները տերմինալներից գողություն կատարողների խումբ են բռնել
Հետադարձ ուժի մասով ձեւակերպումը հատկապես թանկ արժե ու գործնական նշանակություն ունի
Ուշադրություն, խոսում է ՀՀ կառավարությունը. Նիկոլ Փաշինյանը տեսանյութ է հրապարակել
Հունիսի 27-ից կվերսկսվեն Երեւան-Բրյուսել-Երեւան երթուղով կանոնավոր չվերթները
Պատմամշակույթային միջավայր՝ Գորիսի կենտրոնում. քաղաքի հին եւ նոր հատվածների միջեւ հետիոտնային երթուղու կձևավորվի
Վերջին երկու օրերի ընթացքում առաջավոր միջազգային թերթերում նորից հակահայկական հոդվածներ են հրապարակվել. Տարոն Սիմոնյան
Նիկոլ Փաշինյանին չեմ տեսնում, որ հարցնեմ՝ ե՞րբ է գալու Վահե Գրիգորյանի ճգնելու ժամը.Գևորգ Պետրոսյան
Դատախազություն դիմում եմ ներկայացնելու Արսեն Թորոսյանի հանցավոր անգործության վերաբերյալ․ բժիշկ
Ներկայիս իշխանության հեռանալուց հետո շատ բան կպարզվի ծխախոտի եւ ադամանդների մաքսանենգության մասին
Նիկոլ Փաշինյանը նոր որոշում է ստորագրել
Նիկոլ Փաշինյանը իր «ԱՅՈ՛»-ով մեծ նվեր արեց իր բարեկամ, կիրթ Ալիևին. Մադաթյան
ՄԻԵԴ-ը հրապարակեց Ռոբերտ Քոչարյանի գործով ՍԴ դիմումի վերաբերյալ խորհրդատվական կարծիքը
Երևանի կենդանաբանական այգին հունիսի 1-ին փակ կլինի
«Հայկական եկեղեցու վրա հարձակումն անընդունելի է»․ Թուրքիայի արդարադատության նախարար
Ավելին
Ավելին