f

Անկախ

Ղարաբաղ և Ղրիմ՝ տարածքային ամբողջականություն և ինքնորոշման իրավունք. Միխայիլ Դեմուրին


Նոյեմբերի 22-ին հանդես գալով հայտարարությամբ ղարաբաղյան խնդրի մասին՝ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը շեշտը դրեց Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը հարգելու վրա: Ըստ էության, նրա առաջադրած այդ սկզբունքն է դարձել անկյունաքարը տվյալ հակամարտությունում:

Մինչդեռ, ինչպես հետևում է ՄԱԿ-ի հիմնարար փաստաթղթերից, մասնավորապես 1970 թ. Միջազգային իրավունքի սկզբունքների մասին հռչակագրից, պետությունների տարածքային ամբողջականության հարգման սկզբունքը գործում է միայն ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի հարգման սկզբունքի հետ շաղկապվածությամբ: Միջազգային իրավունքի երրորդ (իսկ նշանակությամբ առաջին) առանցքային սկզբունքը, որ անմիջական առնչություն ունի ղարաբաղյան և մյուս նման հակամարտությունների հետ, ուժ կամ ուժի սպառնալիք չկիրառելու սկզբունքն է: Թե ով ինչ սկզբունքներ է ոտնահարել Ղարաբաղում 2020 թ., կարծում եմ, միանգամայն հասկանալի է:

Ակամա ղարաբաղյան իրավիճակը համեմատում ես Ղրիմի իրավիճակի հետ: Ճիշտ այնպես, ինչպես Լեռնային Ղարաբաղը պաշտոնապես համարվում էր և համարվում է Ադրբեջանի մասը, մինչև 2014 թ. Ուկրաինայի «անքակտելի» մաս էր համարվում Ղրիմը: Այսուհանդերձ այսօր այն Ռուսաստանում է: Դա տեղի ունեցավ Ղրիմի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի պատշաճ հարգման շնորհիվ, որ դրսևորեց Ռուսաստանը:

Երկրորդը, որ տվյալ դեպքում կարևոր է, այն է, որ այդ անցումը տեղի ունեցավ առանց պատերազմի, առանց ուժի կիրառման: Հակառակը, Ռուսաստանը խաղաղ պայմաններ ապահովեց Ղրիմի բնակիչների կամարտահայտման համար, կանխեց արյունահեղությունը:

Ռուսաստանը նախ ճանաչեց Ղրիմի անկախությունը, այնուհետև արձագանքեց նրա Ռուսաստան վերադառնալու խնդրանքին: Բայց դա շատ բան չփոխեց մյուս պետությունների մոտեցումներում: Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությունն այսօր շարունակում է ընդունել նույնիսկ դաշնակից Բելառուսը: Նույն կերպ, եթե Հայաստանը մինչ այս ճանաչեր Լեռնային Ղարաբաղի անկախությունը, հազիվ թե ինչ-որ բան փոխեր արտաքին շահագրգիռ խաղացողների մոտեցումների տեսանկյունից: Այդ թվում և ՀԱՊԿ անդամ երկրների: Ինչպես և առանձնապես բան չի փոխում նրանց համար Ղրիմի հարցում Ռուսաստանի դիրքորոշումը: Այո, հիմա դա կրկին ռուսական հող է, բայց Ուկրաինայի կազմակերպած «հակահարձակողական օպերացիայի» դեպքում, ամենյան հավանականությամբ, Ռուսաստանը մենակ կմնա:

Մենք տեսնում ենք, որ Բաքվի օրինակն արդեն ոգևորել է ռազմական որոշման կողմնակիցներին և՛ Մոլդովայում Մերձդնեստրի նկատմամբ, և՛ Ուկրաինայում ԴԺՀ-ի և ԼԺՀ-ի նկատմամբ: Այդ վնասակար խթանը հաճույքով ընդունեցին Քիշնևի և Կիևի հովանավորները ՆԱՏՕ-ում: Բաքվի առաջացրած պատերազմական մոլեգնությունը հենց այնպես չի ներծծվի: Ղարաբաղյան իրավիճակն իր վնասակար հետևանքը կունենա միջազգային հանրության մոտեցումներում նաև Ղրիմի հարցի առնչությամբ: Միջազգային գործերում հարգում են հետևողականությունը: Ուժից հետո, իհարկե:

Աղբյուրը՝ ИА REGNUM


.

Աշխարհում արցախյան պատերազմ միջազգային իրավունք Ղրիմ

Այլ հոդվածներ հեղինակից

Ռոբերտ Քոչարյանը՝ Շուշին ադրբեջանական քաղաք լինելու՝ իշխանության պնդումների մասին
Պատերազմում զոհվածների 18 չհայտնած անուն. Razm.info. մաս 3-րդ
ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցը՝ երկրի օրակարգային հարցերի մասին
Ինչո՞ւ էս դավաճաններին զինվորականները չգցեցին, որ խուսափեն ավելացող հազարավոր զոհերից, վիրավորներից, անհայտ կորածներից ու հազարավոր քառակուսի կիլոմետրեր զիջելուց
Ազգային գաղափարախոսությունն ու ազատության գաղափարները իրար չեն հակասում, պարզապես պետք է կարողանալ դրանք ճիշտ համադրել.Վազգեն Մանուկյան
Կորոնավիրուսի «բրիտանական» տարբերակը հայտնաբերվել է 70երկրներում
National Interest-ը հայտնել է Պուտինի  և  Բայդենի հեռախոսազանգի  նպատակը
Բիլ Գեյթսը COVID-19-ից  տաս անգամ ավելի վատ համաճարակ է կանխատեսել
Պուտինը նախազգուշացրել է  քաղաքակրթության  ավարտի վտանգի մասին
Իմունոլոգը՝ COVID-19-ից բուժվածների  «ամենակոպիտ» սխալի մասին
Ճապոնիայում գրեթե 29 միլիոն դոլար արժողությամբ  սուտակ   են գողացել
Իսպանիայում երկրաշարժերի շարք է գրանցվել
ԱՀԿ-ում հայտարարել են COVID-19- ի դեմ պատվաստանյութերի հավասար հասանելիության խնդրի մասին
Լոնդոնում ծաղիկների ցուցահանդեսն առաջին անգամ հետաձգվել է  
Պուտինը կոչ է արել մարդասիրական օգնություն տրամադրել Ղարաբաղին
Մանրամասներ «Ճամփորդի՛ր առանց Covid-19-ի» էլեկտրոնային ծրագրի մասին
Վահան Քերոբյանը եւ Հայաստանում ԵՄ դեսպան Անդրեա Վիկտորինը քննարկել են համագործակցության խորացման հնարավորությունները
Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ քննարկվել է Տնտեսական արձագանքման ծրագրի նախագիծը
Արայիկ Հարությունյանը Արցախի ոստիկանապետ և ԱԻՊԾ տնօրեն է նշանակել
Զինծառայողներն արյուն են հանձնել
Մարտական հենակետերում անցկացվել են ստուգումներ
Շարային ստուգատես է անցկացվել 1-ին զորամիավորումում
40-ամյա հետախուզվողը TT ատրճանակից կրակել է տան ներսից. ՔԿ-ն պարզում է դեպքի հանգամանքները
«Թովմասյան» հիմնադրամի հիմնադիրը կուսակցություն է ստեղծում վարչապետի իր թեկնածուի հետ ընտրություններին մասնակցելու համար
Տեղի է ունեցել ԱՀ Ազգային ժողովի ֆինանսաբյուջետային և տնտեսական կառավարման մշտական հանձնաժողովի նիստը
Ավելին
Ավելին