f

Անկախ

Պահպանելով  ավանդական  ձևերը,  փորձում  եմ  ստեղծել  նոր  զարդեր.   Ցոլակ Կոշտոյան


1830-ական թվականներին Կոշտոյանները էրզրումից գաղթեցին Արևելյան  Հայաստան և հաստատվեցին  Ալեքպոլում։  Գաբրիել  Կոշտոյանը  տեղի  հայտնի  ոսկերիչ-արծաթագործներից էր,  նրա  որդին՝ Աղասի Կոշտոյանը, Ալեքպոլի կենտրոնում բացեց իր արհեստանոցը:  Իր  զարդանախշերով  հարուստ ու եզակի գործերով  հայտնի  ոսկերիչ-արծաթագործին  շատերն  էին  ճանաչում:  Կոշտոյանների  արհեստանոցը  այլևս  չկա,  բայց 120 տարվա նախշերն  ու  գործիքները  պահպանվել  են և  գտնվում են  Կոշտոյանների թոռան  տանը: Կոշտոյանների  գերդաստանի զավակները  հայտնի նկարիչներ ու քանդակագործներ  դարձան,  իսկ  Ցոլակ Կոշտոյանը մասնագիտությամբ  նկարիչ-մանկավարժ  է, երկար  տարիներ աշխատել է իր  մասնագիտությամբ, բայց նրա համար ամենակարևորը  միշտ  եղել է  արծաթագործությունն  ու   ոսկերչությունը:

Այսօր այդ  արհեստը  շարունակում է  Ցոլակ  Կոշտոյանը, ով մինչ այսօր աշխատում  է իր պապի՝  ԱղասիԿոշտոյանի  Էրզրումից  բերված   գործիքներով։

Ցոլակ Կոշտոյանը գյումրեցի չորրորդ սերնդի արծաթագործ է: Նա աշխատում է իր պապից ժառանգած 120-ամյա գործիքներով և կաղապարներով՝ պատրաստելով ալեքսանդրապոլյան ժամանակաշրջանի հայտնի զարդեր՝ գոտիներ, թևնոցներ, մատանիներ և ականջօղեր: Վարպետ Ցոլակը նաև պատրաստում է արծաթե և ոսկեջրած մուշուրբաներ՝ Գյումրու հանրահայտ բաժակները, որոնք յուրահատուկ ձայն են արձակում ջուր խմելիս: Վարպետ Ցոլակը շատ ճանաչված մարդկանց համար է պատրաստել մուշուրբա՝  Հռոմի պապի, Սպիվակովի...                                                                                                                                             Սա Վարպետ Ցոլակի համար կյանքի մասնագիտություն է։

«Անկախ»-ը  զրուցել է   գյումրեցի  Վարպետ Ցոլակ Կոշտոյանի  հետ:

 

- Վարպետ,  Դուք  գյումրեցի   չորրորդ  սերնդի արծաթագործ եք, միակ ժառանգըով շարունակում է ապուպապերի գործըՄասնագիտությամբ  նկարիչ-մանկավարժ եքերկար  տարիներ դասավանդել եք: Իսկ   ի՞նչ է  Ձեզ  համար արծաթագործությունը, զարդարվեստը. ապրուստի միջոց, մեր հին արհեստը տարածելու միջոցթե...

- Հիմնական նպատակը պահպանելու հին Գյումրվա ոսկերչության և արծաթագործության ավանդույթները, առանձնահատկությունները, այն փոխանցել հետագա սերունդներին: Արծաթագործությունը  ինձ համար սիրելի զբաղմունք է, աշխատում եմ նվիրումով: Ինձ համար այն ստեղծագործական աշխատանք է, միշտ պրպտում եմ և գտնում նորովի լուծումներ: Պահպանելով ավանդական ձևերը, փորձում եմ ստեղծել նոր զարդեր, համադրելով ավանդականն ու ժամանակակիցը:

 

-Աշխատում  եք  գործիքներով, որոնք ավելի քան  120  տարվա  պատմություն ունեն։  Իսկ ինչո՞վ  են  տարբերվում  Ձեր  պատրաստած  զարդերը,  ո՞րն է դրանց  գլխավոր  առանձնահատկությունը:

- Իմ պատրաստած զարդերը՝ թևնոցները, վզնոցները, գոտիները, բաժակները պատրաստվում են  հին կաղապարներով և գործիքներով, որոնք ժառանգել եմ հորիցս, որոնցով աշխատել են իմ նախնիները, պապս և հայրս: Այսօր իմ փորձս սիրով հաղորդում եմ որդուս, որպեսզի պահպանվի մեր պապենական արհեստը: Մեր զարդանախշված կաղապարները ինքնատիպ են,  չկրկնվող և դրանում է մեր զարդարվեստի յուրօրինակությունը:

 

-Ձեր զարդերը  տիպիկ հայկական են, գերիշխող է մեր ազգային  ոճը,  ձևերը,  գույները: Այսօր հին  հայկականը,  ավանդականը  որքանո՞վ է գրավում մարդկանց:

- Իմ պատրաստած զարդերի նախշերը տիպիկ հայկական են, բուսական , կենդանական պատկերներով, աչքի են ընկնում իրենց համաչափությամբ և ճկուն հյուսվածքներով, հարթաքանդակային լուծումներով:

Այսօր մարդկանց հետաքրքրությունը  շատ մեծ է հին հայկական, ավանդական զարդարվեստի նկատմամբ:

 

-Գիտեմ, որ մուշուրբա եք պատրաստել  շատ ճանաչված  մարդկանց  համար՝ Հռոմի պապի, Սպիվակովի... Կպատմե՞ք  մեր ընթերցողներին, թե ինչ է իրենից  ներկայացնում  մուշուրբան և  ի՞նչ խորհուրդ  ունի:

-Մուշուրբան գումրեցու բաժակն է, Գյումրիում ասում են՝ կլկլան։ Մյուսներից տարբերվում է այն յուրահատուկ ձայնով, որ լսվում է ջուր խմելիս: Իմ պատրաստած արծաթյա կլկլան բաժակի վրա մի քանի շարքով եզրագծվում են Գյումրվա նախշերը: Բաժակի ձևը գալիս է հնուց, գյումրեցի վարպետները մտածել են ինչպես անեն, որ ջուր խմելիս լսվի ջրի կլկլոցը, և այս բաժակը դարձել է Գյումրվա խորհրդանիշ: Բաժակի վրա օգտագործվում է 40 առանձին դետալներ, հետաքրքիր է նաև զարդանախշված բռնակը: Բաժակը պատրաստվում է մոտ 20 օրում: Արծաթյա բաժակը ունի բուժիչ նշանակություն, ջուրը նրա մեջ մանրէազերծվում է:

 

- Առաջներում ոսկյա և արծաթյա զարդեր կրելը հարգի է եղել  գյումրեցիների ընտանիքներում։  Դրանք  պարտադիր կրում էին արհեստավորների  կանայք։  Իսկ  հիմա ովքե՞ր  են  Koshtoyan  Jewelry   ապրանքանիշի  յուրահատուկ  ու տարբերվող  զարդերի պատվիրատուները:

- Ավանդույթ է եղել, որ Գյումրեցի արհեստավորի կինը անպայման պետք է ունենար ոսկյա թևնոց՝ բիլազուկ, և հարսանիքների ժամանակ այն պարտադիր պետք է կրեին, երբեմն  այն կրում էին  երկու թևերին: Ըստ հռչակի ու վարպետության էլ՝ արհեստավորի կնոջ բիլազուկը լինում էր ոսկյա ու արծաթյա: Դա ցույց էր տալիս տվյալ արհեստավորի դիրքը և արժանապատվությունը հասարակության մեջ:

Իսկ  հիմա  մեր պատվիրատուները արվեստագետներ են,  բժիշկներ, ուսուցիչներ, ուսանողներ, տարբեր մարդիկ, որոնց դուր են գալիս մեր զարդերը և սիրով կրում են:

 

-Ինչպե՞ս  եք  իրականացնում   ձեր  արտադրանքի  վաճառքըՄարքեթինգային  ինչպիսի՞ քայլեր  եք  արելորոնք   նպաստել  են  վաճառքին:

-  «Իմ Հայաստան»  մշակութային  ծրագրի հետ համագործակցությունը նոր շունչ հաղորդեց մեր արհեստին, այն ավելի ճանաչելի դարձավ հանրությանը: Հեռուստատեսային հաղորդումները, որոնք նվիրված էին իմ գործունեությանը մեծ հետաքրքրություն առաջ բերեցին: Սոցցանցում բացվեց   «Koshtoyan Jewelry»  էջը, որտեղ  ցուցադրվեց  իմ պատրաստած արծաթյա զարդերի տեսականին :

 

-Ձեր  ստեղծած   զարդերն  արդեն  ճանաչում  ունենպատվերներ  եք  ստանում  ոչ  միայն  Հայաստանի  տարբեր  վայրերիցայլ  նաև  արտերկրից: Կասեքո՞րն  է ձեր  հաջողության   գրավականը:

- Իմ հաջողության գրավականը այն է, որ պահպանում եմ ավանդականը, զարդերը պատրաստում եմ մեծ սիրով, պատվիրատուի հետ լինում եմ անկեղծ ու ազնիվ:

 

Հարցազրույցը՝    Թամարա  Թորոսյանի

 

Ցոլակ Կոշտոյան Գյումրի Հայաստան խմբագրի ընտրանի արծաթագործություն

Այլ հոդվածներ հեղինակից

Թուրքիայում  մեկ  օրում  կորոնավիրուսի 2319  դեպք  է հայտնաբերվել
Գերմանիայում ավտոմեքենան մխրճվել է անցորդների խմբի մեջ
ԱՄՆ-ն կրկին ընդլայնել է Իրանի դեմ պատժամիջոցները
Մեզ համար առաջնայինը կրակի դադարեցման ռեժիմի հաստատումն է և դրա համրապնդումը. ԱԳՆ խոսնակը։
Հոկտեմբերի 30-ին Ժնեւում կկայանա Զոհրաբ Մնացականյանի եւ ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահների հանդիպումը. ԱԳՆ խոսնակ
Մեծ Բրիտանիայում  մեկ  օրում կորոնավիրուսի  ավելի քան 23 հազար դեպք  է  հայտնաբերվել
Ադրբեջանական զինված ուժերի վայրագությունները հայ զինծառայողների դիերի, գերիների նկատմամբ նման են իսլամական պետության ահաբեկչական խմբավորման մեթոդներին
Ֆրանսիան ենթարկվել է իսլամիստների հարձակմանը և վտանգի մեջ է. Մակրոն
Asia Times (Հոնկոնգ). Ռուսաստանը գուցե շուտով փորձի Հայաստանում վարչակարգի փոփոխություն իրականացնել
Մարտունու եւ Ասկերանի գյուղերում դիվերսիոն խմբերի դեմ մարտական գործողությունները շարունակվում են. Արծրուն Հովհաննիսյան
Հարավային հատվածում մեր ԶՈՒ-ին հաջողվել է որոշակի դիրքերի բարելավում իրականացնել․ Արծրուն Հովհաննիսյան
Մենք պարտավոր ենք հաղթել այս մարտը, որը կանխորոշելու մեր հաղթանակը
Արցախի ՊԲ-ն հրապարակել է հայրենիքի պաշտպանության համար մղվող մարտերում զոհված 47 զինծառայողի անուն
ԱՄՆ դեսպանատունն իր քաղաքացիներին կոչ է անում զգուշություն ցուցաբերել Հայաստանում ճանապարհորդելիս
Երբ համարյա ամեն մի գրառումս ավարտում էի -- այս իշխանությանը պետք է հեռացնել.. -Հիվանդի զառացանք էիք համարում ...
Թշնամին Շուշիից գտնվում է առավելագույնը 5 կմ հեռավորության վրա. պետք է միավորվել ու պատժել թշնամուն. Արցախի նախագահ
Լուկաշենկոն հանձնարարել է  չճանաչել արտերկրում ստացած դիպլոմները
Ռուսաստանում մեկ  օրում  կորոնավիրուսի 17 717 դեպք է հայտնաբերվել
ՊԵԿ-ը 100 միլիոն դրամ է փոխանցել «Հայաստան» համահայկական և «Զինծառայողների կյանքին կամ առողջությանը պատճառված վնասների հատուցման» հիմնադրամներին
ՄԻԵԴ-ը Ադրբեջանից պահանջել է մինչեւ նոյեմբերի 3-ը տեղեկություն տրամադրել 5 հայ ռազմագերիների վերաբերյալ. իրավապաշտպան
Ռազմական ավիացիա է կիրառվել Ասկերան, Մարտակերտ եւ Մարտունի քաղաքներում. Արցախի ԱԻՊԾ
Զախարովա. Մենք մտահոգված ենք, որ ղարաբաղյան հակամարտության երկու կողմերից էլ խաղաղ բնակիչներ են զոհվում
Արցախից Հայաստան ապօրինի զենք- զինամթերք տեղափոխելու համար մեղադրանք է առաջադրվել 3 անձի. նրանց կալանավորելու միջնորդություն է ներկայացվել դատարան
Լեռնային Ղարաբաղում հակամարտությունը հեշտ լուծում չունի. Վլադիմիր Պուտին
Արցախի բնակավայրերում այս պահին հարաբերական հանգիստ է
Ավելին
Ավելին