f

Անկախ

Բաքուն չպետք է վախեցնի Երևանին և Ստեփանակերտին. Ս. Տարասով


Լեռնային Ղարաբաղում նախագահական և խորհրդարանական ընտրություններից հետո Բաքվի կողմից սկսեց բարձրանալ ռազմական հռետորաբանության աստիճանը, «միայն ուժի լեզվով» խոսելու սպառնալիքներ տեղացին, «որի կիրառմամբ մենք կստիպենք Հայաստանի օկուպացիոն ուժերին լքել մեր տարածքների սահմանները»: Այդ մասին ասվում է Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարության մայիսի 31-ի հայտարարությունում ի պատասխան տեղի զանգվածային լրատվամիջոցների հարցմանը:

Ընդգծվում է՝ «միջոցները, որոնք կձեռնարկվեն, ավելի կործանարար ու ջախջախիչ կլինեն 2015, 2016, 2018 թվականների համեմատությամբ»: Անշուշտ, այդ ակնարկներն առաջին հերթին հասցեագրված են Երևանին և Ստեփանակերտին, ուր ընտելացել են դրան և սովորել են համապատասխան արձագանքել: Բայց ահա արտաքին գործոնի դեպքում, որը, համաձայն Բաքվի քաղաքական աշխարհընկալման, պետք է իր կողմից լինի, նման բան տեղի չի ունենում: Պատճառները քիչ չեն: Դրանցից մեկն այն է, որ Ադրբեջանն աշխարհաքաղաքական իմաստով ներակայնում է կա՛մ «Թուրքիայի սկզբի», կա՛մ նրա «շարունակության» դերում՝ զարգացնելով «մեկ ազգ – երկու պետություն» թեզը: Բայց արդյունքն այն է, որ նրան է փոխանցվում Անկարայի բացասական կերպարը, որն Արևմուտքում լրիվ պարտվել է «քրդական կուսակցությանը»: Ավելին, հենց Արևմուտքում է, որ Թուրքիայի և Ադրբեջանի նախագահներ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը և Իլհամ Ալիևը  ավտորիտար կառավարողների համբավ են ձեռք բերել, որոնք ի վիճակի չեն ժողովրդավարական քաղաքական-դիվանագիտական միջոցներով լուծելու քրդական հարցն առաջինի դեպքում և հայկականը՝ երկրորդի:

Այսպիսի պայմաններում Ադրբեջանի համար պատրերազմ սկսելը Հայաստանի հետ Լեռնային Ղարաբաղի պատճառով կնշանակի դատապարտել իրեն միջազգային մեկուսացման, ինչի մասին, ի դեպ, ակնարկում են Բաքվին Արևմուտքում՝ զգուշացնելով նոր ագրեսիայից: Ինչ վերաբերում է Ռուսաստանին, ապա Անկարայի հետ նրա «ռազմավարական դաշինքի» իրավիճակում Բաքվի կողմից խաղալու համար Լև Տրոցկու բանաձևի մակարդակի շատ խոր իմաստներ և պատճառներ են անհրաժեշտ, որը հայտարարում էր «թուրք-ադրբեջանական սոցիալիստական դաշնություն» ստեղծելու հնարավորության մասին: Այսօր Մոսկվան նման նախագիծ չունի: Ավելին, նա Սիրիայի միջոցով ակտիվ ներգրավված է Մերձավոր Արևելքի իրադարձություններում, նրա հետ երկրխոսության խիստ կարիք ունի Թուրքիան, ինչը, իմիջիայլոց, ևս մի լուրջ զսպող հանգամանք է Ղարաբաղում մարտական գործողությոններ ծավալելու համար: Վերջապես, մի գործոն էլ կա: Ինչպես նրբորեն նկատել է Ադրբեջանում ԱՄՆ նախկին դեսպան Ռիչարդ Կոզլարիչը,  «Հայաստանում և Ադրբեջանում ընտրական գործընթացներից հետո այդ հանրապետություններում սկսեց տարբեր կերպ վերարտադրվել իշխանության համակարգը»: Բայց ոչ միայն դա:

Բաքվին աջակցում է բացառապես միայն Անկարան, իսկ Երևանը, ինչպես և այժմ Ստեփանակերտը հայտարարում են, որ մարմնավորում են «համաշխարհային հայությանը»: Սկզբունքորեն դա գրագետ քայլ է, քանի որ, մի կողմից, զրկում են ղարաբաղյան ուղղությամբ Ռուսաստանին հրեշացնելու հնարավորությունից: Մյուս կողմից էլ չեզոքացվում են Մոսկվայում տարբեր ադրբեջանական լոբբիստների գործողությունները, որոնք փորձում են ռուսական փորձագիտական համայնքի մի մասի գիտակցության մեջ խցկել այն միտքը, որ Հայաստանի և Արևմուտքի համագործակցությունն ուղղված է տարածաշրջանում Ռուսաստանի շահերի դեմ: Սրանից զարմանալի իրավիճակ է ստեղծվել. Լեռնային Ղարաբաղում մարտական գործողությունների վերականգնումը կհակասի Վաշինգտոնի, Մոսկվայի, Անկարայի և անգամ Թեհրանի շահերին, քանի որ նրանց «կողմնակի լարվածություն» պետք չէ տարածաշրջանում, մանավանդ այն ժամանակ, երբ ավելի լուրջ խնդիրներ են լուծվում:

Իսկ առայժմ Բաքուն լայնածավալ զորավարժությունների արդյունքներն է հանրագումարի բերում, որոնք տեղի ունեցան անցած շաբաթ: Պաշտպանության նախարարության գնահատականով՝  «զորքերը լիովին հասել են առաջադրված նպատակներին». մարտական գործողությունների գործնական փորձ և հմտություններ են կուտակել, ինչպես նաև դաշտային պայմաններում իրական ունակություններ են ցուցաբերել: Զորավարժությունների սցենարը հարձակողական բնույթ են ունեցել: Եվ դա հասկանալի է, չէ որ Հայաստանին ավելի շատ տարածքներ պետք չեն, պատերազմի դեպքում նա մասշտաբային հակահարվածների մարտավարություն կկիրառի: Ի  դեպ, ադրբեջանական զինվորներն անակնկալ հայտարարությամբ են հանդես եկել, որի տրամաբանությունը հանգում է նրան, որ «Ադրբեջանի բանակցությունները Հայաստանի հետ անիմաստ են»: Դա ընկալվում է որպես կողմնակի քննադատություն Ադրբեջանի ԱԳՆ-ի հասցեին: Իսկապես,  Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության գալուց ի վեր ղարաբաղյան կոնֆլիկտի կարգավորման բանակցային գործընթացում  այնքան անդրկուլիսյան ինտրիգներ ու խնդիրներ են ծանրացել, որ դրանց մեջ ծճճվել է անգամ Ռուսաստանի ԱԳՆ ղեկավար Սերգեյ Լավրովը:

Ակնհայտ է մի բան. միասնական պետության պայմաններում ադրբեջանցիների և հայերի միջև խաղաղության ու համերաշխության գաղափարը գոյության իրավունք ունի: Սակայն դա պահանջում է Բաքվի կողմից ուրիշ քաղաքականություն ու դիվանագիտություն: Հնարավոր է, որ Ալիևը դա հասկանում է: Բայց ի՞նչ կարող է անել, երբ կրակելու և կռվելու «ցանկություն» կա, որ պայմանավորված չէ երրորդ երկրների կամքով: Մինչդեռ ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորման միակ ուղին խաղաղ բանակցություններն են բացառապես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակներում: Առայժմ ուրիշը չկա:

 

Ստանիսլավ Տարասով

1 հունիսի 2020 թ.

Աղբյուրը՝ ИА REGNUM

 
.

 

քաղաքական ղարաբաղյան կոնֆլիկտի կարգավորում հայացք դրսից

Այլ հոդվածներ հեղինակից

Պարտադիր կողմնորոշումներ
Համավարակի այս օրերին մեր հանքերը «կատաղի» շահագործվում են
Նման հրամանատարին, մեր դեպքում՝ առողջապահության նախարարին, պետք է տրիբունալ սպասվի. Պրոֆեսոր Պետրոս Անանիկյան
Համաշխարհային տնտեսական ասպարեզում առճակատումը կշարունակվի․ Պուտին
Գոլիկովան՝ կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի մշակման մասին
ԱՀԿ-ում դեմ են կորոնավիրուսի համար կոշտ  կարանտինին
Թրամփը քննադատել է դպրոցականների և ուսանողների  հեռավար ուսուցումը
Գիտնականները նախազգուշացրել են կորոնավիրուսից հետո  իմունիտետի   խախտումների  մասին
Ալե՛ն, նայի՛ր շուրջբոլորդ և մի՛ խոսիր ծրարներից. Վահե Սարգսյան
Բայդենը  ծնկի է իջել՝ ի նշան  համերաշխության
1993 երեխայի, 142 հղիի եւ ծննդկանի մոտ հուլիսի 7-ի դրությամբ կորոնավիրուս է հաստատվել. ԱՆ
Հորը հողին հանձնելուց մեկ րոպե առաջ բացել են դագաղը և տեսել, որ այնտեղ 96-ամյա կնոջ մարմին է. Սոնա Աղեկյան
Գագիկ Ծառուկյանի առողջական վիճակում դրական դինամիկա կա. փաստաբան
Ռուսաստանը հուլիսի 15-ից կսկսի բանակցություները միջազգային թռիչքների սահմանափակումները հանելու հարցով
Բենիամին գյուղում 77-ամյա հովիվը կայծակնահարվել է եւ մահացել
ժամանակավորապես կասեցվել է Ճանապարհային ոստիկանության Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքի հաշվառման-քննական ստորաբաժանման աշխատանքը.ՃՈ
միջանկյալ միջոցի կիրառման արդյունքում՝ հնարավոր կլիներ մեղմել ստեղծված ճգնաժամի հետևանքները
ԿԺԴՀ-ն  հետաքրքրված չէ ԱՄՆ-ի հետ «անօգուտ» գագաթնաժողովով
Պետք է փորձենք այս թիմով շարժում ձեւավորել Հայաստանում. Ռոբերտ Քոչարյան
Փաստորեն, ԱՄՆ պետդեպի նշանակած օտարերկրացին պետք է խորհուրդ տա պայքարել մի բանի դեմ, որը ՀՀ-ում արդեն 2 տարի է՝ չկա
ՏՄՊՊՀ–ն թույլ տվեց, որ Եսայան եղբայրների ընկերությունը գնի Beeline-ը
Կամ երկրի թիվ մեկ պատասխանատուն հիմա էլ անցել է դեմագոգիայի, կամ առաջիկայում փոխվելու է կառավարության ամբողջ կազմը։
Կորոնավիրուսը չի փոխվել․ ԱՀԿ  ներկայացուցիչ
Գնացել է բաջանաղի տուն և վեճին միջամտելու ժամանակ դանակահարել նրա 21-ամյա որդուն. ՔԿ-ն մանրամասներ է ներկայացնում
Ինձ, մեղմ ասած, զայրացրեց իշխանության արձագանքը, թե ո՞ւր է Ֆիրդուսի թաղամասում մշակութային արժեք. Կարապետյանց
Ավելին
Ավելին