f

Անկախ

Արվեստարար արձանագործի ստեղծագործական դիմանկարը


20-րդ դարի 50-60-ականների արվեստով ոգևորված և ճշմարտության ծարավ երիտասարդների համար արձանագործ-նկարիչ Երվանդ Քոչարը մեծագույն արվեստագետ լինելուց զատ՝ ուսուցիչ էր, մարդ, որ նույնիսկ ստալինյան բռնապետության տարիներին չէր կորցրել ներքին անկախությունը և կարողացել էր առանց հետևանքների մասին խորհելու ասել ինչ մտածում էր։

Ես անձամբ վաղուց էի հիացած նրա կերտած «Սասունցի Դավիթ» արձանով, բայց նրա մասին քիչ բան գիտեի՝ հանրագիտարանային նկարագրություններ ու Ռուբեն Զարյանի համով հոտով հուշերը։

…Ահա օրերս հայկական հանրագիտարանի խմբագրությունում  որպես անակնկալ նվեր ստանում եմ «Երվանդ Քոչար.Հավատամք» («ԷԴԻԹ ՊՐԻՆՏ»,2019թ․)գրքույկը։ Հասմիկ Գուլակյան հեղինակին՝ որպես ճշմարիտ մտավորականի և հրապարակախոսի,արդեն ճանաչում,գնահատում,ճիշտ կլիներ ասել՝ պաշտում էի։

Միանգամից կլանվեցի ընթերցանությամբ։ Որոշ ընդգծումներ կարդում էի ոչ մեկ անգամ։ Աչքերիս առաջ սկսեցին սահել «Սասունցի Դավիթ» (Երևանի կայարանամերձ հրապարակ), «Վարդան Մամիկոնյան» (Երևանի Վարդան Մամիկոնյանի հրապարակ) արձանների «Դավիթը  Քուռկիկ Ջալալու հետ» նկարի (Հայաստանի Ազգային պատկերասրահ) պատկերները, ու Երվանդ Քոչարը իր սուրբ ծխամորճով։ (Գրքի ներդիրում կան դրանք ու նաև Քոչարի «Դոն Կիխոտ» նկարը,որը ժամանակին կոչվել  է «Ինքնանկար»)։ Գրքի հեղինակը խոհափիլիսոփայական արժևորումներով մանրակրկիտ քննության է առել  Երվանդ Քոչարի «Ես և դուք» /2007թ./ ժողովածուի մեջ հրատարակած հոդվածները,ելույթները,հարցազրույցները և այլ հրապարակումներ։ Որպես քանդակագործ հայտնի Երվանդ  Քոչարը  նաև նկարիչ էր, համաշխարհային մակարդակի նորարար նկարիչ, մշակութաբան ու արվեստաբան, նաև արվեստի քննադատ։ Նրա հավատամքը արվեստում Ազատությունն  ու Ճշմարտությունն էին։ Երվանդ Քոչարը ոչ միայն փիլիսոփա արվեստագետ էր, այլև բանաստեղծ։ Գրական քննության առարկա դարձած ժողովածուում հստակ ներկայացված են Երվանդ Քոչարի գեղագիտական տեսակետները ու հայեցողակարգային մոտեցումները  արվեստի, հատկապես՝ գեղանկարչության և արձանագործության սկզբունքային հարցերը։ Գրքում հետաքրքիր դրվագներ կան հայ անվանի նկարիչների (Հարություն Կալենց, Բաժբեուկ Մելիքյան, Մարտիրոս Սարյան, ․․․) ևհամաշխարհայինարվեստիերևելիների (ԼեոնարդոդաՎինչի, Միքելանջելո, Պաբլո Պիկասսո,Ժան Օգյուստ Դոմինիկ Էնգրի) մասին երվանդ Քոչարի անդրադարձերից․ԵրվանդՔոչարը,իրավամբ, նկարչությանկարևորբնագավառէհամարելգրքիձևավորմանարվեստը։ Այդ առումով ևս Երվանդ Քոչարի 120-ամյա հոբելյանին արժանի նվեր կարող էդառնալ Հասմիկ Գուլակյանի աշխատությունը, որի բարձորակ ձևավորման և տպագրության որակի համար ամենևին էլ աննկատ չեն մնացել«Էդիտ Պրինտ» հրատարակչության ներդրած ջանքերը։

Հասմիկ Գուլակյանը գրքի ավարտին իր հետգրությունում պատրաստակամություն է հայտնում լսել ընթերցողների գնահատականը։ Կարծում եմ մենակ չեմ մնա, եթե բարձրաձայնեմ, որ ընթերցողի սեղանին մի աշխատանք կա, որի մասին նաև ժողովուրդը ասել է․«Պստիկ է,բայց ճստիկ է»։ Հասմիկ Գուլակյանի խոսքը ավելի խորացրեց իմ համոզմունքը, որ մենք ազգովին հպարտորեն կարող ենք ներկայանալ աշխարհին նաև այս արվեստագետի ստեղծագործական ժառանգությամբ։

 

Վաղարշակ Ղորխմազյան

 

Երվանդ Քոչար Հայաստան

Այլ հոդվածներ հեղինակից

Երևան համայնքի ավտոբուսներով կիրականացվի Երևանի 30 բուժհաստատությունների շուրջ 650 աշխատակիցների ամենօրյա երկկողմանի տեղափոխումը
ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են
Էկոնոմիկայի նախարար Տիգրան Խաչատրյանի մամուլի ասուլիսը. ուղիղ
Դեռևս չպարզված հանգամանքներում մահացու հրազենային վիրավորում է ստացել ՊԲ զինծառայող
Գուգարքի ոստիկանները ապօրինի ծառահատման դեպք են բացահայտել
Ճանապարհատրանսպորտային պատահարներ հանրապետությունում
«Տարօրինակ է, որ Փաշինյանը ռուսական գազի գինը քննարկել է Լուկաշենկոյի և ոչ թե Պուտինի հետ». Գրիվաչ
Zoom ծրագրից օգտվելիս ուշադրություն դարձրեք դասերի անվտանգությանը. ԿԳՄՍՆ
Արցախում որոշակի միջոցառումներ են ձեռնարկվել սոցիալ-տնտեսական վիճակի վրա բացասական ազդեցության հնարավորինս մեղմացման ուղղությամբ
Ամոթ ու ևս մեկ անգամ ամոթ, եթե դեռ էդպիսի հատկություն ունեք. Թեհմինա Վարդանյանի գրառումը
Մարտ ամսվա ընթացքում Կոտայքի մարզում գրանցվել է 125 ծնունդ
Փախստականների, միգրանտների և քաղաքացիություն չունեցող անձանց իրավունքներն ու առողջությունը պետք է պաշտպանված լինեն COVID- 19-ին արձագանքման շրջանակներում
Համաշխարհային բանկը 3 մլն դոլար է տրամադրում ՀՀ-ին՝ կորոնավիրուսի դեմ պայքարի համար
Գրանցվել է կորոնավիրուսի վարակման ևս 73 նոր դեպք. հաստատված դեպքերի թիվը հասավ 736-ի
Դալար գյուղի թռչնանոցում հրդեհ է բռնկվել. կա մոտ 4500 ծխահարված ճուտ
Հայաստանի Պատմության թանգարանը ԱՊՀ պատմության լավագույն թանգարանների թոփ տասնյակում է
ՊԵԿ իրավաբանական վարչության վերապահված վարչական վարույթները շարունակվելու են իրականացվել
Ապրիլի 2-3-ը ոստիկանության տարբեր ստորաբաժանումների կողմից բացահայտվել է հանցագործության 26 դեպք
Արարատ քաղաքի տներից մեկում հրդեհ է բռնկվել
Թալինի ոստիկանները կոռուպցիոն բնույթի հանցագործություն են բացահայտել․ հարուցվել է քրեական գործ
«Nissan Pathfinder» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը Նանսենի փողոցում վրաերթի է ենթարկել 20-ամյա աղջկա
Չինաստանի Հայնան նահանգից Շիրակի մարզին ուղարկվել է 10 հազար պաշտպանիչ բժշկական դիմակ
Հիշե՛նք անուն առ անուն և գնահատենք հերոսին , գնահատենք հերոսածին մորը, բայց չմոռանանք գնահատել նաև գողին ու հանցագործին. պատգամավորի գրառումը
«Ժողովուրդ». Կորոնավիրուսով վարակված պացիենտները սխալ տեղեկություններ են տվել նախարարությանը
«Հրապարակ». Եկել է քարերը հավաքելու ժամանակը. Ինչ է անելու մարզպետն այս անգամ
Ավելին
Ավելին