Հայերեն   English   Русский  

Փոքր, բայց ճիշտ քայլերը, փոքր հաղթանակները վերականգնում են հավատը. սա է իմ դեղատոմսը


«Հայոց Աշխարհ»-ի հարցազրույցը Հանրային խորհրդի նախագահ, ԱԺՄ առաջնորդ ՎԱԶԳԵՆ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ հետ:


  
դիտումներ: 2844

-2016-ը բացառիկ նախընտրական տարի է, որովհետև 2017-ն էլ բացառիկ ընտրական է, ու դա պայմանավորված է կառավարման համակարգի փոփոխմամբ, մեծ մրցակցություն է սպասվում խորհրդարանում տեղ զբաղեցնել ցանկացող ուժերի միջև: Իսկ այսօր քաղաքական դաշտում ուրվագծվո՞ւմ են այն հիմնական խաղացողները, որոնք կդառնան նոր խորհրդարանի ՙհենասյուները՚ և նոր գործընթացներն ուղղորդողները:

-Ո՞ր ուժերն են պատրաստ դրան` շատ դժվար է ասել: Այսօր բացի իշխանական կուսակցությունից` ՀՀԿ-ից, մեկ այլ նման կուսակցություն ես չեմ տեսնում: Քանի որ պատրաստ լինել նշանակում է ունենալ մարդկային, ֆինանսական որոշակի ռեսուրսներ, նաև ինչ-որ չափով, հաղթանակների պատմություն, որպեսզի թիմը համոզված լինի, որ հաղթելու է, այսինքն, պետք է լինի պարտություններով չընկճված թիմ: Այս տեսակետից, առայժմ ես նման ուժ չեմ տեսնում:
ՀՅԴ-ն ու ԲՀԿ-ն թերևս ամենից նախապատրաստված են` դաշտի մյուս կուսակցությունների հետ համեմատած: Բայց իրենց հնարավորություններում էապես զիջում են ՀՀԿ-ին, խոսքը ոչ միայն ֆինանսների մասին է, այլև փորձի, ադմինիստրատիվ ռեսուրսների առկայության:

-Քաղաքական կոալիցիաների ստեղծումը մեզանում հետաքրքիր նախապատմություն ունի. ոգևորությամբ միանում են, բայց դրան հաջորդում են ցավոտ ապուհարզանները: Այսօր դարձյալ հերթական` ՀՀԿ-ՀՅԴ, կոալիցիան է ստեղծվում: Նախօրին ՀՅԴ Բյուրոյի ներկայացուցիչ Հրանտ Մարգարյանն ասել էր` այլևս թաքցնելու խնդիր չկա, համաձայն են համագործակցության, վերցնում են ծանր բեռ, գիտեն, որ քննադատվելու են, բայց ելք չկա երկրի իրավիճակը փոխելու: Ձեր գնահատականը:

– Ստեղծվող կոալիցիան վերլուծենք նախ կուսակցական տեսակետից: Այսօր ՀՀԿ-ն Ազգային ժողովում ունի մեծամասնություն, այսինքն ՀՀԿ-ն այսօր չունի կոալիցիայի անհրաժեշտություն: Մեծամասնություն ունենալու խնդիրը կառաջանա նոր ընտրությունների ժամանակ միայն: Բայց այսօր ստեղծելով կոալիցիա` ՀՀԿ-ն կլինի ապահովված, որ դաշտն իրենն է: Այսինքն` իր կոալիցիոն գործընկերների հետ ԱԺ մեծամասնություն դառնալը ավելի հեշտ կլինի, ավելի երաշխավորված:

-Փաստորեն, ստեղծվող կոալիցիայով դրվում է այդքան չարչրկված կայուն խորհրդարանական մեծամասնության ձեւավորման հի՞մքը:

-Ես չեմ ուզում այդ վերլուծության մեջ խորանալ, բայց ստեղծվող կոալիցիան ոչ թե ուղղված է այս պահին ինչ- որ բան անելուն, այլև երաշխավորում է այդ կուսակցությունների տեղերը 2017-ին և հանգիստ քաղաքական կյանքը, այսինքն լուծվում է ընտրությունների հետ կապված հարցեր` ապահովելու ընտրական հաղթանակ:
Այսպիսով, ՀՀԿ-ն կոալիցիա ստեղծելով` լուծում է ոչ թե այս պահի, այլ եկող ընտրությունների հարցը:
Եթե ՀՀԿ-ն, ՀՅԴ-ն ու ԲՀԿ-ն մինչ ընտրությունները լինեն մեկ կոալիցիայի մեջ, կարևոր չէ դաշինքով կգնան, թե առանձին-առանձին, բայց կարևորն այն է, որ այդ քայլով իշխող քաղաքական ուժը կկարողանա ապահովել իր ապագա հաղթանակը` դժվարացնելով ընդդիմադիր դաշտում հանդես եկողների գործը:
Իսկ ի՞նչ են ստանում ՀՅԴ-ն և ԲՀԿ-ն այս կոալիցիայից: Նրանք կստանան իշխանական պորտֆելներ, որոնք իրենց կուսակցությունների կառուցման համար թերևս կլինեն օգտակար:
Կոալիցիայի ստեղծումը դիտարկելով Հայաստանի շահերի տեսանկյունից, ուզում եմ հարցնել, երբ ՀՀԿ-ն կոալիցիայում էր, և երբ ՀՀԿ-ն միայնակ էր, դա Հայաստանի իրավական, տնտեսական զարգացման մեջ ի՞նչ կտրուկ փոփոխությունների է հանգեցրել, պատասխանը միանշանակ է` նման փոփոխություն չի եղել: Հետևաբար, ես չունեմ սպասումներ, որ ստեղծվող կոալիցիան ինչ-որ բան կփոխի Հայաստանում:
Ինչ վերաբերվում է քաղաքական դաշտի վրա ներգործությանը, ապա, այո, կոալիցիայի ստեղծումը քաղաքական դաշտի վերաձևավորման հարցում շատ մեծ նշանակություն կունենա:

-Ի դեպ, կանխատեսվում է, որ սպասվող ընտրական գործընթացներին կլինի երեք նախագահների միաժամանակյա ակտիվ մասնակցություն` իրենց հնարավոր բոլոր ռեսուրսներով:Դուք և՞ս այդպե՞ս եք կարծում:

-2008-ից սկսած երեք նախագահներն ակտիվորեն մասնակցում են քաղաքական պայքարին: Իսկ այսօր ես նույնիսկ հակառակ կարծիքին եմ, չնայած նրանց կարող են կողքից դրդել, տրամադրել, բայց և’ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի, և’ Ռոբերտ Քոչարյանի այսօրվա պայքարի հնարավորությունները շատ քիչ են: Խոսքս զուտ իրավական հնարավորությունների մասին են, որովհետև երկուսն էլ չունեն այն կուսակցությունները, որոնց միջոցով իրենք կարող են պայքարել: Իհարկե, նրանք կպայքարեն, բայց չեմ կարծում, որ այդ պայքարը մեծ ազդեցություն կունենա, մանավանդ որ սահմանադրական փոփոխություններից հետո ակտիվանալու է ոչ թե անձերի, այլ կուսակցությունների պայքարը:

-Փաստորեն, ՀԱԿ-ին քաղաքական լուսանցք մղեցիք:

-ՀԱԿ-ում կար ուժ, կար զանգված, կար ժողովրդի մի հատվածի հավատ, որ այդ ուժի միջոցով ինչ –որ փոփոխություն կլինի, բայց դա արդեն անցյալ է: Եթե դաշտում ինչ-որ բաներ ես խոստանում ու չես հասնում արդյունքի, կարևոր չէ, քո պատճառո՞վ, թե՞ ուրիշների, ժողովուրդը քեզանից երես է թեքում ու սկսում նույնը ուրիշից ակնկալել: Այդ տեսանկյունից բնական գործընթաց է գնում:
Ընդորում, եթե ՀՅԴ-ն ու ԲՀԿ-ն կոալիցիոն ձևաչափով միանան ՀՀԿ-ին, ապա ընդիմադիր դաշտը բավականին կամայանա: Իսկ ժողովրդի մի զգալի մասը ընդդիմադիր դաշտում է, այդտեղ կան նաև բազմաթիվ քաղաքական գործիչներ, բայց կազմակերպված, իր ռեսուրսներով ուժ, գաղափարական, պայքարող ընդդիմություն ես չեմ տեսնում: Կձևավորվի՞ այդպիսին, թե ոչ, դժվար է ասել:

-Ի՞նչ կասեք նորաստեղծ կուսակցությունների մասին, որոնք համոզված են, որ կարող են իրականացնել իշխանափոխության հենց ընտրությունների միջոցով:

– Երբ 1995-96թ.թ. ընտրությունները կեղծվեցին, ամբողջ հասարակության մոտ ստեղծվեց պատկերացում, որ ընտրությունների միջոցով հնարավոր չէ որևէ հարց լուծել: Այդ օրվանից սկսվեց ոչ թե կուսակցությունների ձևավորում, այլ հակառակը` քայքայում, և այսօրվա բազմաթիվ կուսակցություններ, դրանք նախկինում եղածների բեկորներն են: Երիտասարդներն այսօր չեն տեսնում, որ կուսակցական աշխատանքի միջոցով կարող են դիրք գրավել, պետության վիճակը փոխել, որովհետև համոզվել են, որ ընտրություններով փոփոխություն չի լինում: Այսինքն, կուսակցական աշխատանքի հեռանակար նրանք չեն տեսնում: Եվ դա նրանց թույլ չի տալիս գնալ այդ ճանապարհով: Դրա համար շատ երիտասարդներ հակված են հարել կա’մ հեղափոխական կամ քաղաքացիական հասարակության շարժումներին:

-Այս հարցում թույլ տվեք ձեզ հետ չհամաձայնել, որովհետև նորեկների մոտ նկատելի է մտածողության փոփոխություն, քննադատում են ընդդիմադիր դաշտի հնաբանակներին անգործության մեջ, որ զբաղված են միայն հրապարակներում մարդ հրավիրելով ու իշխանափոխությունից խոսելով, բայց ոչինչ չեն անում ընտրություններում իրական հաղթանակ ապահովելու համար:

-Հոսանքի գների բարձրացման դեմ տեղի ունեցած քաղաքացիական պայքարից հետո ես ևս տեսնում եմ այդ փոփոխությունը: Իրոք, երիտասարդության մտածողության մեջ ինչ-որ դրական փոփոխություն եղավ: Բայց դժվար է ասել, թե նորերից ի՞նչ կստացվի, կձևավորվե՞ն, չե՞ն ձևավորվի, դա կերևա այս տարվա ընթացքում: Գուցե պիտի ամեն ինչը փորձեն, որ տեսնես` հին ճանապարհն է միակը:

-Կարո՞ղ ենք ակնկալել, որ մինչև 2017-ի ընտրությունները ընդդմադիր դաշտում կձևավորվեն ուժեր, որոնք կհասցնեն նախ վերականգնել հասարակության մոտ նախորդների մեղքով կորսված հավատը և ի զորու կլինեն հակակշռելու իշխանական թևին: Գուցե կառավարման համակարգի փոփոխությունն, ի վերջո, նպաստի՞ քաղաքական դաշտի, մասնավորաբար, ընդդիմության կայացմանը:

-Դա շատ դժվար կլինի: Նոր Սահմանադրությունը, այո, դրդում է մարդկանց ստեղծել իսկապես լուրջ կուսակցություններ: Բայց հիմնականում արմատական ուղղվածություն ունեցող ընդդմադիր դաշտում այսօր կան տարբեր գաղափարախոսություն, տարբեր պատմություն, անցյալ ունեցող միավորումներ, բեկորներ, կուսակցություններ: Նաև կան տարբեր մարդիկ, որոնք կեղծել են ընտրությունները ու կան ազնիվ մարդիկ, որոնք պայքարել են այդ կեղծիքի դեմ, կան սոցիալիստական ու հակառակ մտածողություն ունեցողներ, կան արևմտյան ու ռուսական կողմնորշման անձինք: Եվ հիմա, ամեն անգամ և անընդհատ փորձել այդ բեկորներին միավորել, կարծում եմ, ոչինչ չտվող գործ է: Ինչո՞ւ, որովհետև նրանք փորձում են համախմբվել միայն իշխանությանը ատելու, չսիրելու հիմքի վրա, իսկ դա ոչ մի արդյունքի չի բերի: Նույնիսկ, եթե արդյունք էլ լիներ ու անգամ իրենք գային իշխանության, միևնույն է, մեկ, երկու ամիս անց ամբողջը քարուքանդ էր լինելու` ոչ մի օգուտ չբերելով Հայաստանին:
Ճիշտ կլիներ, եթե ձևավորվեին մեկ, երկու մեծ կուսակցություններ, որտեղ կհավաքվեին նույն մտածողություն, գաղափարներ ունեցող մարդիկ և համախմբվելով` կասեին, քանի որ իշխանությունը վարում է սխալ քաղաքականություն, մենք պայքարում ենք նրա դեմ, համախմբվել ենք, որովհետև բոլորս նույն մտածողությունն ունենք, նույն գաղափարները: Ժամանակն է, որ Հայաստանում նման կուսակցություններ ստեղծվեն: Ամբողջ աշխարհում էլ այդպես է, ու պայքարը ծավալվում է գաղափարների, արժեքների շուրջ համախմբված կուսակցությունների միջև:
Միգուցե մեր ընդդիմադիր դաշտի տասնյակ կուսակցություններից մեկ- երկուսը կարողանան պոկվել ու ոչ թե ձգտեն ընդդիմադիր բեկորներին միավորել ու ասել` տեսեք, ես միավորեցի 100-ը, իսկ դու` ընդամենը 60-ը, ուրեմն ես եմ ուժեղը, սա անհեթեթություն է, այդ բոլոր ՙպրյոմների՚ ժամանակները վաղուց անցել են, բեկորներով գործն առաջ չի գնա: Հարկավոր է գնալ առանց միավորումներ ստեղծելու` մաքուր կուսակցական ճանապարհով, այդ դեպքում գուցե մեկ տարում ինչ-որ բան ստացվի:
Շատ քիչ ժամանակ կա, բայց ես հույս ունեմ, որ անգամ այդ պարագայում հնարավոր է նման կուսակցություններ ձևավորել, այլ երկրների փորձը ևս դա է հուշում: Օրինակ, Ժիսկար դե’ Ստենը, ով եղել է Ֆրանսիային ֆինանսների նախարարը, երբ հակադրվեց, դուրս եկավ, ստեղծեց հզոր կուսակցություն, որով հետո հաղթեց ընտրություններում ու դարձավ երկրի նախագահ, իսկ իր կուսակցությունը դարձավ մնայուն արժեք Ֆրանսիայի համար: Այսինքն, կարճ ժամանակում հնարավոր է ստեղծել նման լուրջ կուսակցություն:

-Կառավարման համակարգի փոփոխությունը չի՞ աշխուժացնի նաև ԱԺՄ-ին, գաղափարախասություն ունեցող մի կուսակցության, որն այդպես էլ մնաց ստվերում, թերևս պարտված լինելու սինդրոմը խանգարեց, որ վերջին տարիներին այդպես էլ չգտավ իր տեղը քաղաքական դաշտում:

-ԱԺՄ-ն պատմական կուսակցություն է, շատ մեծ դերակատարություն է ունեցել 90-ականներին, այն ժամանակվա 4, 5 կուսակցություններից մեկն էր: ԱԺՄ-ի թուլացումը, ճիշտ եք ասում, հիմնականում պայմավրորված է պարտությունների հետ: 1995-ի ԱԺ ընտրություններում, ըստ մեր հաշվարկի, պետք է ձայների մեծ տոկոս ստանայինք, բայց ստացանք 7-ը: Դա իհարկե մեզ չհուսահատեցրեց, որովհետև առջևում նախագահական ընտրություններն էին, ու մենք հաղթեցինք` մյուսների հետ միավորվելով, բայց տանողը, ձողը ԱԺՄ-ն էր: Մենք մեծ ջանք թափեցինք, որ իշխանությունը չմարսի իր պետական հեղաշրջումը, բայց նա զորքով վերցրեց իշխանությունը:
1998-ին թվուր էր` սկսվում են ԱԺՄ-ի ժամանակները: Բայց մեկ էլ խաղը գնաց ուրիշ ուղղությամբ. անհայտությունից հետ եկավ Կարեն Դեմիրճյանը, իսկ Ռոբերտ Քոչարյանը, չունենալով կուսակցություն, դրեց իր թեկնածությունը, և ԱԺՄ-ն տեսավ, որ այն դասական պայքարը, որով ինքը գնում է առաջ, արդյունք չի տալիս: Սա մարդկանց մոտ հիասթափություն առաջ բերեց: Եղան մարդիկ, որ կոտրվեցին, ու սկսեցին ապրել այնպես, ինչի դեմ մենք պայքարում էինք, եղան մարդիկ, որոնք ուղղակի կոտրվեցին ու չշարունակեցին: ՀԻմա ԱԺՄ-ում կան հարյուրավոր մարդիկ, մենք երբեմն հավաքվում ենք, խոսում: Իրոք, այս տարին մեզ համար ևս վճռորոշ է լինելու, պետք է որոշել` կա’մ անհայտանում ես քաղաքական դաշտից, կամ կարողանում ես վերջին ուժերդ հավաքել ու գուցե այլ ուժերի հետ միավորվելով` նոր կուսակցություն ձևավորել:
Կուզենայի, որ ԱԺՄ անվանումը մնար, որովհետև պատմություն կրող է ու հենց անվանման մեջ կա գաղափարախոսություն: Կուենայի ԱԺՄ-ի պես մտածող մարդկանց հետ ստեղծել մի նոր կուսակցություն, ու եթե այդ կուսակցությունը 2017-ին ստանար 7 կամ 8 տոկոս ձայն, ապա դրանով կարևոր բան արած կլինենք, որովհետև այդ կերպ Հայաստանի քաղաքական դաշտում կպահպանենք մի հոսանք, որը հետագայում անպայման իր հետքը կունենա այդ դաշտի վրա:

-Սահմանադրական բարեփոխումներից հետո այսօր առաջնայինը նոր Ընտրական օրենսգրքի ստեղծումն է: Տարիների փորձառությամբ, ո՞րն եք համարում ամենակարևոր փոփոխությունը: Հիշեցնեմ, հնչում են տարբեր առաջարկներ. ուռճացված ընտրացուցակների ճշտումից սկսած, մինչև պրոֆեսիոնալ ընտրական հանձնաժողովների ձևավորում, ընտրացուցակների հրապարակում, տարբեր երկրների առաջավոր փորձով էլեկտրոնային համակարգերի ներդրում` էլեկտրոնային քվեատուփեր, տեսախցիկներ, այլ տեխնիկական միջոցներ, որոնք կբացառեն լցոնումներն ու«կարուսելները»:

-Իրոք, այսօր ամենակարևորը ԸՕ-ի ստեղծումն է ու դրա շուրջ կոնսոլիդացիան կարևոր պայման է: Ինչպիսի՞ օրենք ստեղծել, որը մինիմումի կհասցնի ընտրակեղծիքը: Սա շատ կարևոր է: Իհարկե, կան շահեր. իշխանությունը մի բան կուզի, ընդդիմությունը մեկ այլ բան, բայց ես զգում եմ` ստեղծվել է հարմար պահ մի լավ օրենք ստեղծելու համար: Ամբողջությամբ կողմ եմ ընդդիմության մի շարք պահանջներին, օրինակ, ընտրություններից հետո ընտրացուցակների հրապարակմանը: Այստեղ մարդու իրավունքների խախտման կա գաղտնիության բացահայտման խնդիր չկա: Ինչպե՞ս իմանամ մեր հարևանը, որը մահացել է կամ մեկնել ԱՄՆ` քվեարկել է՞, թե՞ ոչ: Այդ առաջարկները պետք է ընդունել, էլ չեմ ասում տեխնիկական առաջարկների մասին: Երբ խոսում եմ իշխանության հետ, տեսնում եմ, որ նրանք ևս կողմնակից են, որ ներդրվի լավագույն տեխնիկան:
Այսինքն, մի կողմից տեխնիկայի ներդրումը, մյուս կողմից լավ օրենքի մշակումը հնարավորություն կտան անցկացնելու նորմալ ընտրություններ:
Իսկ օրենքում շատ բան պետք է փոխել, սկսած վստահված անձերի հարցից մինչև հանձնաժողովների ձևավորում: Ի դեպ, այս հարցում դեմ եմ ընդդիմության պահանջին: Կարծում եմ, կեղծ է այն գաղափարը, թե պետությունը պետք է ձևավորի ընտրական հանձնաժողովները: Մենք ժամանակին ուսուցիչներին ներգրավեցինք ընտրական գործընթացների մեջ ու վարկաբեկեցինք մեր դպրոցը, դատավորներին ներգրավեցինք ու փչացրինք առանց այն էլ մեծ վստահություն չվայելող այդ համակարգը: Աղքատության, ոչ լիարժեք դեմոկրատիայի պայմաններում մարդու համար շատ ավելի կարևոր է իր աշխատանքը պահպանելը, քան ընտրության օրը հանձնաժողովում արդարություն պահպանելը: Հետևաբար, հանձնաժողովում ներգրավված պետական աշխատողները հեշտությամբ դառնում են իշխանության տարբեր օղակներից եկող հրամաններ կատարողներ: Ինչևէ, ես դեմ եմ այդ առաջարկին, փոխարենը, հանձնաժողովների ձևավորման հարցում դերակատար պետք է լինեն կուսակցությունները, և ընտրական հանձնաժողովների անդամները, նախագահներն ու տեղակալները, քարտուղարները պետք է լինեն հիմնականում կուսակցականները, ընդորում` ընդդիմադիր: Պետք է նաև մեծացնել վստահված անձանց իրավունքները: Դարձյալ հիշեմ 95-96-ից մի փաստ. 10 փոքր կուսակցություններ, քանի որ մարդկային ռեսուրս չունեին, չէին կարողանում հանձնաժողովներում նշանակել իրենց ներկայացուցիչներին, ԱԺՄ-ն, Կոմկուսն էին օգնում նրանց այդ հարցում:

-Այսօր նման քայլը չի կարող հավատ ընծայել, որովհետև վստահված անձինք ոտքի վրա ծախվում են ու դավաճանում այն կուսակցությանը, որի կողմից նշանակվել են` ծառայելով փող վճարող կողմին:

-Իսկ այն ժամանակ ԱԺՄ-ի, Կոմկուսի ու ԱԻՄ-ի վստահված անձանց հարցում ոչ ոք կասկած չուներ, որ նրանք կարող են կեղծել, գիտեին, որ մինչև վերջ պայքարելու են արդարության համար: Այսօր կուսակցությունները չունեն տարիների ընթացքում կոփված մարդկային ռեսուրս և վերջին մեկ ամսում են մարդկանց հավաքագրում, նրանք էլ հեշտությամբ ծախվում են: 1995- 96-ին շատ դժվար էր ծախվելը: Հիշում եմ, 1990-ին ԳԽ առաջին ընտրություններն էին, հանձնաժողովներում ուսուցիչները շատ էին, մի դեպք եղավ, մեղադրեցին հանձնաժողովի նախագահին ձայները ճիշտ չհաշվելու մեջ, ու այդ մարդը խիստ վրդովվեց, ասաց. ո՞նց, ես ուսուցիչ եմ, ինչպե՞ս կարող եմ ստել: Եվ բոլորի համար դա ընդունելի փաստարկ էր: Հիմա այլ վիճակ է, բոլորը բոլորին կասկածում եմ, վստահություն չկա:

-Կարևոր բան ասացիք` մեզանում վստահության դեֆիցիտ կա: Խոսում ենք տարբեր մեխանիզմներից, բայց լռում ամենակարևորի` ընտրական գործընթացների հանդեպ քաղաքական, հասարակական վստահության վերականգման մասին: Ի՞նչ անել, որ ընտրությունից հետո քաղաքական գործիչները` պարտված, թե հաղթած, մեկմեկու ձեռք սեղմեն, որ հասարակությունը ընտրության հաջորդ օրը չասի` նորից կեղծեցին:

-Իսկապես, մի բան քանդելուց հետո շատ դժվար է այն վերականգնելը: Իսկ հավատի վերականգնումն ամենադժվարն է: Մեզ մոտ ամեն մի ընտրությունից հետո մարդկանց հոգեբանական վիճակն ավելի է վատանում: Հիշեցի Լյուդմիլա Հարությունյանի տարիներ առաջ ասած խոսքը, թե եկեք ընդհանրապես ընտրությունները հանենք, որովհետև ամեն մի ընտրությունից հետո մեր ազգը մի քայլ հետ է գնում, որովհետև հիասթափությունն ավելի է մեծանում: Հիմա մենք գտնվում ենք ամենածանր վիճակում, մարդիկ կորցրել են հավատը, դա աղքատությունից ավելի վատ բան է: Հավատացեք, եթե մարդիկ կորցնում են հավատը առ երկիր ու արդարություն, նրանք այլևս ոչ կարող են տնտեսություն կառուցել, ոչ կարգին պատերազմել, ոչ իրենց սկզբունքներն առաջ տանել, դրա համար էլ թողնում, հեռանում են երկրից: Բայց միևնույն է ես երբեք չեմ արդարացնում գնացողներին, նրանց չնչին տոկոսն էր, որ ստիպված էր գնալու, իսկ գնացողների մի մասը կամ հոգեբանական խնդիր ունի, կամ գնում են հայրենիք չսիրելու պատճառով: Ո՞վ չգիտի, ո՞ւմ համար պարզ չէ, որ ի~նչ էլ անես, Հայաստանում ինչպիսի իդեալական պայմաններ էլ ստեղծես, դեռ 50 տարի Ֆրանսիայում ապրելն ավելի լավ է լինելու, քան Հայաստանում: Բայց, ի՞նչ, թողնես գնա՞ս ու Հայոց աշխարհն ամայանա՞: Այս տարի Եվրոպայից 10 000 հրեաներ տեղափոխվել են Իսրայել. ո՞վ կարող է ասել, որ Իսրայելում կյանքն ավելի լավ է, քան Եվրոպայում, բայց անկախ ամեն ինչի հրեաները գալիս են իրենց հայրենիք:

-Ուրեմն, ո՞րն է իրավիճակից դուրս գալու ձեր դեղատոմսը:

– Շատ կարևոր է, թե այսօր ի՞նչ է անելու և’ իշխանական թևը, և’ ընդդիմությունը: Հավատի, վստահության պակասի պատասխանատուն իշխանություն է, բայց նույն չափով նաև ընդդիմությունն է: Եթե ընդդիմությունը տեսնում է, որ իշխանությունը ինչ-որ հարցում ճիշտ է, ուրեմն պետք է ազնվորեն ասի, որ կատարվեց ճիշտ քայլ: Բայց եթե մեկի մասին անվերջ վատ բան է ասվում, սա չի կարող դրական մթնոլորտ ստեղծել: Հիմա մեզանում մի մթնոլորտ է ստեղծվել, ուր եթե դիմացինիդ չես հայհոյում, նշանակում է` ծախվել ես: Դրա համար բոլորը բոլորին հայհոյելով ման են գալիս, որ հանկարծ ծախվածի տպավորություն չթողնեն: Բայց չէ՞ որ դրանից երկրի վիճակն էլ ավելի է վատանում:
Գիտեք, թեկուզ փոքր, բայց ճիշտ քայլերը, փոքր, բայց հաղթանակները վերականգնում են հավատը: Սա է դեղատոմսը: Ուրեմն, պետք է մտածել այս մասին, ու մեկ անգամ կարևոր փոփոխություն անելուց հետո ինչ-որ բան շտկել մեր երկրում:

ԱՐՄԻՆԵ ՍԻՄՈՆՅԱՆ





Մեկնաբանել
Copyright © 2014 — ankakh.com. All Rights Reserved. Նյութերը մասնակի կամ ամբողջությամբ մեջբերելիս ակտիվ` հիպերլինքով հղումը Ankakh.com-ին պարտադիր է: